आज देशभर हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले श्रद्धा र उल्लासका साथ गाई पूजा र गोवर्धन पूजा मनाइरहेका छन्। कार्तिक महिनाको कृष्णपक्षको प्रतिपदाका दिन मनाइने यस पर्वले तिहारको चौथो दिनका रूपमा विशेष महत्त्व राख्छ।
गाई पूजा हिन्दू परम्परामा आमा समान मानिने गाईप्रतिको श्रद्धा र कृतज्ञताको प्रतीकका रूपमा मनाइन्छ। बिहानै घर–घरमा गाईलाई स्नान गराई, फूल, टिका, माला र मिठा परिकार चढाइ पूजा गर्ने चलन छ। गाईलाई समृद्धि र सौभाग्यकी प्रतीकका रूपमा पुजिन्छ।
त्यसैगरी, आजकै दिन मनाइने गोवर्धन पूजा (अन्नकूट पर्व) भगवान् श्रीकृष्णले गोवर्धन पर्वत उठाई इन्द्रको अहंकार दमन गरेको घटनाको स्मरणमा मनाइन्छ। भक्तजनले घर–घरमा गाईको गोबरबाट गोवर्धन पर्वतको प्रतीक बनाइ पूजाआजा गर्छन्। यस क्रममा विभिन्न परिकारहरू अर्पण गरी परिवार र पशुधनको कल्याणको कामना गरिन्छ।
काठमाडौँ, भक्तपुर, ललितपुरदेखि लेकर ग्रामीण क्षेत्रसम्म आज बिहानैदेखि मठ–मन्दिरहरूमा भक्तजनहरूको भीड लागेको छ। विशेषगरी गोपालक जात्रा, कृषक समुदाय र पशुपालकहरूका लागि यो पर्व अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।
गाई पूजाका अवसरमा पशुपति, गोठाटोला, बुढानीलकण्ठ, जनकपुर र बुटवललगायतका क्षेत्रहरूमा विशेष पूजा कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेका छन्। गोवर्धन पूजाको अवसरमा अन्नकूट महोत्सवका नाममा सामूहिक भोज र सत्सङ्ग कार्यक्रम पनि आयोजना गरिएको छ।
पण्डितहरूका अनुसार, गाई र गोवर्धन पूजाले प्रकृति, जनावर र मानवबीचको सहअस्तित्वको सन्देश दिन्छ। गाईलाई धन, धार्मिकता र मातृत्वको प्रतीकका रूपमा पुज्दा मानवले प्रकृतिप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्छन्।
यस पर्वपछि भोलिपल्ट भाइ टीका मनाइने भएकाले आजको दिनलाई तिहारको तयारी र पारिवारिक मिलनको दिनका रूपमा पनि लिइन्छ। बजारमा पुष्प, माला, मिठाई र पूजा सामग्री किन्ने भीड बढेको छ भने गाउँ–शहर सबै ठाउँमा उल्लासपूर्ण वातावरण छाएको छ।